Bóng chuyền là môn thể thao đề cao tính phối hợp, từng vận động viên cần phải đảm nhiệm vai trò quan trọng và góp phần vào thành công chung của cả đội. Mọi người hãy theo chân các chuyên gia hàng đầu để hiểu rõ về chủ công bóng chuyền là gì, tìm hiểu từng vị trí trong bóng chuyền và cả sơ đồ chiến thuật ở trên sân ở bài viết dưới đây nhé!
Tìm hiểu chủ công bóng chuyền là gì & Vai trò tương ứng
Chủ công bóng chuyền là gì? Từng vị trí trong bóng chuyền đều có từng đặc điểm riêng, yêu cầu từng kỹ năng chuyên sâu nhằm có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Cụ thể như nào sẽ được chuyên trang thông tin điện tử CloneSnClowns.com chia sẻ như sau:
Chuyền hai (Setter – S)
Chủ công bóng chuyền là gì? Vị trí chuyền hay được đánh giá là “linh hồn” của đội bóng, người điều phối – tổ chức toàn bộ từng pha tấn công. Họ sẽ nhận bóng từ bước 1, thực hiện đường chuyền thứ hai (set bóng), mục đích đồng đội có thể đập bóng tấn công.
Chuyền hai thông thường di chuyển linh hoạt khắp sân, nhưng luôn ưu tiên tại khu vực gần với lưới để dễ dàng thực hiện từng pha bóng chuyền. Họ cần phải có khả năng di chuyển nhanh nhằm tiếp cận bóng ở mọi vị trí.
Đối với cầu thủ tại vị trí chuyền hai cần phải có 5 kỹ thuật chính như sau:
- Kỹ thuật chuyền bóng chính xác: là kỹ năng quan trọng nhất, sẽ yêu cầu chuyền bóng đến từ vị trí thuận lợi nhất cho đồng đội, với lực cũng như tốc độ phù hợp.
- Khả năng đọc trận đấu: chuyền hai cần phải nhanh chóng phân tích tình hình, vị trí chắn bóng của đối thủ nhằm có thể đưa ra được quyết định chuyền bóng tối ưu.
- Tư duy chiến thuật: khả năng đưa ra quyết định nhanh về chuyền bóng cho ai, ở đâu và vào thời điểm nào nhằm tạo bất ngờ cho đối thủ.
- Khả năng di chuyển nhanh: để tiếp cận mọi đường bóng và thực hiện pha chuyền.
- Chuyền 1 tay (backset): kỹ thuật chuyền bóng ngược ra sau lưng, nhằm tạo được sự đột biến.
Chủ công (Outside Hitter/Wing Spiker – OH/WS)
Chủ công bóng chuyền là gì? Chủ công chính là mũi nhọn tấn công chính của đội, chuyên trách việc đập bóng từ hai biên (vị trí số 2 và 4). Họ cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình đỡ bước 1 và phòng thủ tại hàng sau.
Chủ công thường xuất phát tại vị trí biên, xoay vòng giữa hàng công – hàng thủ. Khi ở hàng công, họ sẽ là người kết thúc từng từng pha bóng, còn tại hàng thủ sẽ tham gia đỡ bước 1 và phòng phủ.
Cầu thủ chơi tại vị trí chủ công cần phải có 4 kỹ năng chính, cụ thể:
- Kỹ năng đập bóng: khả năng tấn công linh hoạt từ biên với lực đập lớn, có thể điều chỉnh hướng bóng nhằm vượt qua hàng chắn.
- Đỡ bước 1 (passing): người thường xuyên đỡ bước 1 nhằm chuyền hai có thể tổ chức tấn công.
- Phòng thủ: kỹ năng đỡ bóng, di chuyển linh hoạt nhằm bảo vệ phần sân nhà.
- Chắn bóng: khi ở hàng trên, họ cũng sẽ tham gia chắn bóng cùng với phụ công nhằm ngăn chặn đợt tấn công của đối thủ.
Phụ công (Middle Blocker/Middle Hitter – MB/MH)
Chủ công bóng chuyền là gì? Phụ công – “Chuyên gia” chắn bóng tại khu vực trung tâm lưới, sẽ có nhiệm vụ chính là ngăn chặn được từng pha tấn công của đối thủ ngay lưới và tấn công nhanh bằng từng pha đập bóng chớp nhoáng (quick attack).
Phụ công xuất phát tại vị trí trung tâm hàng công (vị trí số 3), chịu trách nhiệm chắn bóng cũng như thực hiện từng pha tấn công nhanh. Khi xoay vòng xuống hàng sau, họ thường sẽ được thay thế bởi libero nhằm tăng cường phòng thủ.
4 kỹ năng cần có của một phụ công giỏi cụ thể như sau:
- Bật nhảy cao – sức bật tốt: bật nhảy chắn bóng hiệu quả, thực hiện từng pha tấn công ở trên lưới.
- Khả năng di chuyển ngang nhanh: kịp thời di chuyển sang hai bên hỗ trợ chủ công, đối chuyền trong việc chắn bóng.
- Kỹ năng chắn bóng hiệu quả: phán đoán hướng bóng, vị trí đập của đối thủ nhằm đặt tay chắn đúng lúc – đúng vị trí.
- Tấn công nhanh (quick attack): phối hợp ăn ý với chuyền hai nhằm thực hiện từng pha đập bóng chớp nhoáng và gây bất ngờ cho đối thủ.
Đối chuyền (Opposite Hitter/Right Side Hitter – OP/RS)
Trong số những vị trí trong bóng chuyền, đối chuyền chính là vị trí cân bằng giữa tấn công – phòng thủ. Họ thường là người tấn công từ vị trí đối diện chuyền hai (vị trí số 1 và số 5 khi xoay vòng), đóng vai trò quan trọng trong việc chắn bóng ở biên phải – hỗ trợ phòng thủ.
Đối chuyền thường tại vị trí số 1 hoặc 5 khi phát bóng, ở vị trí số 2 khi ở hàng công. Ở trên sân, họ sẽ là người nhận bóng từ chuyền hai khi chuyền hai ở hàng sau, bảo đảm luôn có mũi tấn công mạnh.
Theo đó, đối chuyền giỏi cần phải sở hữu 4 kỹ năng quan trọng như:
- Khả năng tấn công đa dạng: đập bóng từ rất nhiều các vị trí, kể cà từ hàng sau (back-row attack).
- Chắn bóng hiệu quả: thường đối đầu với chủ công của đối phương, nên kỹ năng chắn bóng vô cùng quan trọng.
- Phòng thủ: sẽ tham gia đỡ bóng ở hàng sau.
- Sức bền: do cần phải tham gia tấn công liên tục, nên cần phải có sức bền tốt.
Libero (L)
Đây là vị trí duy nhất trong số những vị trí trong bóng chuyền không yêu cầu về chiều cao. Là chuyên gia phòng thủ – đỡ bóng. Họ không được phép tham gia tấn công – chắn bóng hoặc phát bóng. Theo đó, nhiệm vụ duy nhất đó là đỡ bóng, đỡ bước 1 và phòng thủ tại hàng sau.
Libero chỉ được phép chơi tại hàng sau (vị trí 1, 6, 5), có thể thay thế bất cứ cầu thủ nào tại hàng sau mà không cần phải thông báo cho trọng tài. Vị trí này thông thường thay thế phụ công khi phụ công xoay vòng xuống hàng sau.
Kỹ năng cần có của Libero cần có như:
- Đỡ bước 1 (passing): khả năng đỡ bóng chính xác, ổn định nhằm chuyền hai có thể tổ chức tấn công.
- Phòng thủ linh hoạt: kỹ năng nhào lộn, bay người nhằm cứu được từng pha bóng khó.
- Phán đoán – đọc trận đấu: dự đoán hướng tấn công của đối thủ nhằm di chuyển đến vị trí phù hợp.
- Tốc độ và sự nhanh nhẹn: nhằm bao quát phần sân phòng thủ.
Chia sẻ đội hình chiến thuật dựa theo từng vị trí trong bóng chuyền
Tiếp theo sẽ là kiến thức về đội hình chiến thuật dựa theo từng vị trí trong bóng chuyền cụ thể như sau:
Đội hình 5-1
Được yêu thích trong bóng chuyền, gồm một người chuyền bóng (Setter) và năm người đánh bóng (Hitter). Người chuyền bóng sẽ có nhiệm vụ quan trọng trong việc phân phối bóng đến cho cả chủ công (Outside Hitter) và phụ công (Middle Blocker), để bảo đảm rằng đội có thể tấn công mạnh mẽ – luôn phòng thủ vững chắc. Mức độ linh hoạt của người chuyền bóng trong việc tạo điều kiện cho phía đồng đội ghi điểm yếu chính là yếu tố then chốt giúp cho đội hình trở nên hiệu quả hơn.
Đội hình 6-2
Sơ đồ chiến thuật 6-2 của bóng chuyền sẽ có sự phân chia rõ giữa hai vị trí: chuyền hai và tay đập. Sơ đồ này đặc trưng bởi việc dùng hai cầu thủ chuyền hai, người một không không ở vị trí tấn công thì sẽ chuyển sang vai trò hỗ trợ từ phía sau sân. Và ngược lại, chuyền hai khác sẽ tiếp quản việc phân phối bóng cho những cầu thủ tấn công.
Điểm mạnh của sơ đồ này đó là luôn bảo đảm có tay đập mạnh sẵn sàng ở mọi thời điểm ở trên sân, cũng nhờ đó mà tăng cường khả năng tấn công của đội. Nhưng để sơ đồ này phát huy hiệu quả, yêu cầu hai chuyền hai cần phải có sự phối hợp ăn ý, đặc biệt tránh tình trạng hiểu lầm dẫn đến việc bỏ lỡ cơ hội ghi điểm.
Đội hình 4-2
Sơ đồ chiến thuật này được áp dụng bởi những đội có ít kinh nghiệm, hoặc khi mục tiêu chính là củng cố khả năng phòng ngự. Sơ đồ đội hình 4-2 gồm có hai hậu vệ trung tâm ở phía sau, bốn cầu thủ tấn công ở tuyến trên, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình thiết lập phòng ngự vững chắc cũng như thực hiện từng đường chuyển chính xác. Dù nhược điểm rõ ràng của sơ đồ này là không có sự hỗ trợ tấn công liên tục từ những cầu thủ phòng ngự, sẽ làm giảm khả năng gây sức ép lên phía đối phương từ phía sau.
Đội hình 3-3
Sơ đồ này có thể không phổ biến nhưng lại phát huy tác dụng trong từng hoàn cảnh nhất định. Ở trong đội hình 3-3, ba cầu thủ chuyền hai sẽ chịu trách nhiệm phân phối bóng, trong khi ba cầu thủ tấn công sẽ chú trọng đến việc ghi điểm. Việc sắp xếp này đảm bảo quả bóng được kiểm soát chặt chắn và không ngừng, nhưng nó sẽ yêu cầu những cầu thủ chuyền hai phải có được khả năng thích ứng một cách linh hoạt – kỹ thuật chuyền bóng tốt.
Nguồn: Sưu tầm
